میازاکی

کارنامه فیلمسازی هایائو میازاکی (Hayao Miyazaki) بسیار چشمگیر است. امروز قصد داریم تا برترین فیلم های ساخته او را مرور کنیم. وقتی صحبت از فیلم های انیمیشن می شود توجه همه علاقمندان به سمت کمپانی پیکسار جلب می شود. اگرچه پیکسار تعداد زیادی از شاهکارهای سینمایی را خلق کرده است، ولی نمی توان آن را بهترین انتخاب در زمینه انیمیشن نامید. شاید بتوان بهترین جایگاه را برای فیلم های هایائو میازاکی کنار گذاشت.
این انیماتور و قصه پرداز افسانه ای ژاپنی در سال 1971 کارگردانی را شروع کرد. و بسرعت به یکی از تولیدکنندگان فیلم های انیمیشن در سه دهه آینده کاری خود تبدیل شد. حتی بدترین آثار او از بسیاری از کارهای استودیوهای بزرگتر بهتر است. آثار او بقدری جذاب هستند که انتخاب تعداد محدودی از آن بین کار دشواری به نظر می رسد. با این وجود لیستی از بهترین فیلم های او را انتخاب کرده ایم تا به نوعی ادای دینی باشد بر این استاد بزرگ.
وقتی به دنیای آثار هایائو میازاکی نگاه می کنیم، ممکن است توجه در وحله اول به سمت آثار سینمایی اصلی او من منحرف شود و این آثار بهترین آثار او تصور شوند. با این وجود وقتی عمیق تر به موضوع نگاه می کنیم، نکات بیشتری را کشف می کنیم. برخی از فیلم های کوتاه او را هم می توان در زمره برترین آثار انیمیشن به حساب آورد.

15 روزی که یک ستاره درو کردم

در سال 2006 میازاکی داستان انیمیشنی کوتاه را نوشت و کارگردانی کرد تحت عنوان “روزی که من یک ستاره خریدم” و این فیلم کوتاه اثر ویژه گیبلی میوزیم (Ghibli Museum) در میتاکا، توکیو شد. در 16 دقیقه میازاکی داستان پسر جوانی بنام نونو را نقل می کند که با فروش سبزیجات امرار معاش می کند. روزی از روزها او سبزی های خود را با یک دانه کوچک معاوضه می کند. آن را می کارد. از داخل گلدانی که این دانه در آن کاشته شده است، گیاهی می روید که دارای اتمسفر خاص خود است و فرمی خاص از حیات را بر روی خود داراست.

 

14 کونان پسری از آینده: زنده شدن ربات غول پیکر (1984)

این فیلم هم از آثار استثنایی است که می توان به لیست برترین ها اضافه کرد. این اثر مجموعه ای بود از سه قسمت سریال تلویزیونی “کونان پسری از آینده” که در سال 1978 از تلویزیون ژاپن پخش می شد. همچنین در این فیلم بخش هایی از آخر قسمت سوم حذف شده بود تا بینندگان شخصیت های فیلم را با شخصیت های سریال اشتباه نگیرند. این داستان به بررسی شرایط پس از جنگ می پردازد که باعث بروز چند زمین لرزه و در نهایت زیر آب رفتن بخش بزرگی از کره زمین شده است. قهرمان داستان پسر جوانی است بنام کونان و دختری که با او ملاقات می کند بنام لانا. داستان این انیمیشن بازگوکننده مبارزه این دو کودک در برابر دنیای صنعتی اطرافشان است.

13 مئی و کیتن باس

هر کسی که عاشق انیمیشن “همسایه من توتورو” بود در سال 2003 هدیه ویژه ای دریافت کرد. مئی و کیتن باس ادامه ای 14 دقیقه ای بر انیمیشنی بود که پس از 14 سال دوباره تاریخ ساز شد. چیکا ساکاموتو (Chika Sakamoto) بار دیگر برای صداپیشگی مئی بازگشت و بار دیگر میازاکی هم داستان پرداز بود و هم کارگردان انیمیشن. این داستان روایتگر ماجراهای شبانه مئی با بچه کت باس بنام کیتن باس است. این فیلم بطور مستمر در گیبلی میوزیم به نمایش درمی آید.

 


12 بورو کرم (2018)

اگرچه فیلم “خیزش باد” آخرین فیلمی بود که میازاکی قبل از بازنشستگی خود کارگردانی کرد، ولی حشره ای که میازاکی خلق کرده بود در ذهن او زنده مانده بود. در سال 2018 ودر سن 77 سالگی میازاکی فیلم کوتاه بورو کرم (Boro the Caterpillar) را کارگردانی کرد. این فیلم در کیبلی میوزیم به نمایش درآمد و درباره کرمی است که اولین برخوردش با جهان را تجربه می کند. این فیلم یک اثر تجربی است. دیالوگی ندارد و کمدینی بنام تاموری تمامی جلوه های صوتی را ایجاد کرده است.


11 ناسیکا اهل دره باد (1984)

ناسیکا اهل دره باد فیلمی اسن که میازاکی بلافاصله بعد از اولین فیلم خود لوپن 3: قلعه کاگلیوسترو (Lupin III: Castle of Cagliostro) ساخت. این یک فیلم ضدجنگ بود. داستان فیلم 1000 سال بعد از جنگی اتفاق می افتد که تقریباً تمام دنیا را نابود کرد. در دنیایی که هوای آن سمی است و دریاهای آن آلوده، قهرمانی ظهور می کند بنام ناسیکا تا مردم خود را در برابر دشمنان رهبری کند و کره زمین را از دست دشمنانش نجات دهد.

 

10 سرویس تحویل کیکی (1989)

این فیلم که در سال 1989 اکران شد، اولین فیلمی بود که پس از به شهرت رسیدن فیلم همسایه من توروتو ساخته شد. با ساخت این فیلم میازاکی اثبات کرد که یک هنرمند تک محصولی نیست. او استاد تعداد زیادی از سبک های قصه گویی است.
وقتی نوبت به این فیلم رسید، داستان کوچک تری از پا به سن گذاشتن کیکی نقل شد. کیکی یک جادوگر 13 ساله بود که پیش از ادامه آموزش هایش یک سال به تنهایی زندگی کرد. وقتی پس از افسردگی قدرتش را از دست داد، باید با ناامنی هایی که احساس می کرد روبرو می شد و جایگاه خود در جهان را پیدا می کرد.

9 افسون شده (2001)

شاید محبوب ترین فیلم میازاکی افسون شده (Spirited Away) باشد. این فیلم که در سال 2001 ساخته شد به تم اصلی داستان های جن و پری کلاسیک می پرداخت. ولی این کار را به سبکی منحصربفرد انجام داد. افسون شده در مورد دختری به نام چیهیرو و والدینش است که به خوک تبدیل می شوند.
آنها سر از دنیایی در می آورند که متضاد دنیایی است که از آن آمده اند. وقتی مجبور می شود که با ارواح خبیث مقابله کند، متوجه وحشت می شود و برای هدف بقا سریع تر رشد می کند. این فیلم اسکار برترین انیمیشن را برد و در صدر بسیاری از لیست های مربوط به آثار میازاکی قرار دارد.

 

8 قصری در آسمان (1986)

فیلم انیمیشنی قصری در آسمان که در سال 1986 اکران شد، اولین فیلم میازاکی بود که برای استودیو گیبلی ساخته شده بود. این فیلم بواقع عالی ساخته و پزداخته شده و یکی از هیجان انگیزترین و ماجراجویانه ترین آثار این انیماتور محسوب می شود. در این فیلم دو بچه وجود دارند دختری که قدرت معلق شدن در فضا را دارد و پسری که قصد دارد شهر معلق لاپوتا را پیدا کند.
آنها در مسیر مسافرت خود باید با مأموران شرور دولتی و همینور راهزن های فضایی (!) روبرو شوند. البته شاید نتوان این فیلم را به جهت زیبایی شناسی زیباترین فیلم او نامید ولی در آن میازاکی توانست یکی از سرگرم کننده ترین و هیجان انگیزترین آثار دوران کاری خود را ارائه دهد.

7 پورکو روسو

اکثر فیلم های میازاکی نکات مشترکی دارند: عشق به پرواز و ماجراجویی در آسمان. پورکو روسو که در سال 1992 پخش شد، در همین دنیا اتفاق می افتد. قهرمان داستان پورکو است. او یک خوک است که نابغه پرواز محسوب می شود. همین موضوع ممکن است آن را به یکی از عجیب ترین داستان های او تبدیل کرده باشد. ولی تفاوت زیادی با انیمیشن های دیگری که در آن حیوانات حرف می زنند، ندارد.
پورکو از نظر استانداردهای فیلم های نوار (Noir) یک ضد قهرمان محسوب می شود. او قهرمانی است که همیشه به فکر نجات خود است ولی بزودی متوجه می شود ک باید یاد بگیرد که به فکر افراد دیگر هم باشد. گویا او نسخه خوکی از هان سولو در جنگ ستارگان است. نکته جالب دیگر اینکه پورکه پیش از این انسان بوده است ولی تحت تأثیر نفرینی مجبور شده است بقیه عمر خود را در قالب یک خوک خلبان سرکند. همین موضوع به عمقی دامن می زند که علاقمندان میازاکی عاشق آن هستند.

 


6 همسایه من توتورو (1988)

این فیلم میازاکی را به جهانیان شناساند و در میان اهالی این هنر جایگاهی خاص برای او دست و پا کرد. این فیلم در سال 1988 اکران شد. این انیماتور پسش از این فیلم های زیادی ساخته بود ولی این فیلم بود که توجه مخاطبان در آمریکا را در سطحی وسیع به خود جلب کرد و میازاکی را جهانی کرد. این فیلم بقدری موفق بود که توتورو (موجود خرگوش/گربه) به سمبل استودیو گبلی تبدیل شد.
این فیلم در ژاپن بعد از جنگ جهانی دوم اتفاق می افتد و داستان خانواده ای را نقل می کند که در منطقه ای روستایی زندگی می کنند. دو دختر این خانواده دنیایی جادویی را در اطراف خود کشف می کنند که در آن دوستی بنام توتورو پیدا می کنند. این فیلم پیشرو بود و راهی را هموار کرد که در آن معجزات سینمایی بسیاری اتفاق افتادند. استودیو پیکسار را می توان یکی از آنها دانست.

5 شاهزاده مونونوکه (1997)

اگر بخواهیم سه اثر برگزیده این هنرمند را نام ببریم قطعاً این انیمیشن در اوج آن قرار خواهد گرفت. این فیلم 92% آراء منتقدین و 94% آراء مخاطبان سایت راتن تومیتوز را به خود اختصاص داده و شکی در کیفیت بالای اسن انیمیشن باقی نگذاشته است. به این ترتیب شکی در کیفیت بالای این انیمیشن وجود ندارد.
این انیمیشن یک کراس اور واقعی بود که پس از موفقیت عظیم در ژاپن با همکاری کمپانی میرامکس در ایالات متحده پخش شد. این داستان روایتگر داستان جنگجویی بنام آشیتاکا است که از جامعه خود طرد می شود و راه سرزمین ارواح، خدایان و جنگجویان دیگر را در پیش می گیرد و در آنجا عاشق یک شاهزاده می شود. مخاطب این فیلم بیشتر بزرگسالان هستند و برای فیلمی که برای کودکان ساخته شده است کمی بیش از حد پخته به نظر می رسد. چون در این فیلم مضامن فلسفی بسیاری نهفته است که در قالب طرح داستانی دراماتیک قرار گرفته است و در آن ایده خوبی و بدی گاهی اوقات به شکلی مبهم و نه مشخص بیان می شوند. این اثر جوهره آثار میازاکی است.

 

4 پونیو (2008)

پونیو در زمان اکرانش با واکنش های متضادی روبرو شد. بر خلاف بسیاری از انیمیشن های دیگر میازاکی که به عنوان یک فیلم خارجی طول عمر زیادی داشتند، این فیلم از ابتدا بصورتی ساخته شد که افراد انگلیسی زبان را از ابتدا با خد همراه کند. به همین دلیل از صداپیشه های شناخته شده آمریکایی مانند نوا سایرس (Noah Cyrus) کیت بلانشت (Cate Blanchett) و مت دیمن (Matt Damon) استفاده شد.
در ا ین فیلم میازاکی داستان ماهی-دختری بنام پونیو را نقل می کند که رؤیای تبدیل شدن به یک دختر را در سر می پروراند. مانند داستان پری های دریایی کهه بصورت عکس نقل می شود. این فیلم را نمی توان یکی از بهترین فیلم های او نامید ولی به جهت جلوه های تصویری پویاترین اثر اوست. علاوه بر این این فیلم عمیق تر از آن چیزی است که مخاطبان و منتقدان به حساب آورده اند.

3 قصر متحرک هاول (20014)

این انیمیشن نامزد جایزه اسکار برای هایائو میازاکی شد و عنوانی بود شایسته این جایزه. این انیمیشن که بر اساس کتابی از دایانا وین جونز (Diana Wynne Jones) تهیه شده بود روایتگر داستان دختری بنام صوفی بود که تحت تأثیر یک نیروی جادویی به یکباره پیر شد و عاشق یک جادوگر جوان و خوش چهره شد.
چیزی که این انیمیشن را چشم نواز می کند تخیل زیبای پشت آن است. این انیمیشن به احتمال زیاد باشکوه ترین ساخته میازاکی است. این فیلم درونمایه ای عمیق دارد و در پس زمینه ای از جنگ اتفاق می افتد. این فیلم دارای متن های در هم تنیده و تودرتوی زیاد است که بار دیگر ثابت کرد اثار میازاکی آثار ساده ای نیستند و نباید ساده انگارانه با آنها برخورد کرد.

 

2 باد برمی خیزد (2013)

این فیلم اخرین فیلم استا قبل از بازنشستگی است. البته او بعد از بازنشستگی دوباره بر سر کار بازگشت. این فیلم در سال 2013 در سینماها به نمایش درآمد. این داستان بر اساس داستان واقعی جیروهوریکوشی ساخته شده بود. جیرو کسی بود که جنگجوی صفر را خلق کرد که در جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار گرفت. اگرچه این فیلم دارای ماهیتی متناقض است و از بعضی جهات ناراحت کننده.
این فیلم درباره قدرت تخیل است و اینکه برای کسی که به رؤیاهایش بها می دهد، هیچ چیزی فرادسترس نیست. میازاکی در طول زمان استادی پرداختن به ماجراهای جنگ را به دست آورده است. این مهم را در قصرهای متحرک و جادوگرانی که در آسمان پرواز می کنند ، شاهد هستیم. او سپس سعی کرد تا دوران حرفه ای خود را با داستان واقعی مردی که رؤیای پرواز داشت به پایان برساند. با انجام این مهم او اثری را خلق کرد که شاید بتوان آن را زیباترین اثر دوران هنری او نامید.

1 قصر کاگلیوسترو (1979)

میازاکی فعالیت کارگردانی خود را در سال 1971 و با سری تلویزیونی لوپن سوم آغاز کرد که در 15 قسمت به نمایش درآمد. چند سال بعد بار دیگر سراغ آن اثر آمد و فیلمی با آن درونمایه ساخت. قصر کاگلیوسترو اولین اثر بلند سینمایی او محسوب می شود.
این داستان یکی از معدود فیلم های میازاکی است که برای بنیادی غیر از استودیو گیبلی ساخته شده است. داستان این انیمیشن با یک سرقت آغاز می شود و در ادامه به طرح داستانی عظیم تبدیل می شود که در آن فردی بنام کنت کاگلیوسترو تحت تعقیب است. این اثر کمی بیش از حد معمول کارتونی است ولی از کارگردانی خوبی برخوردار است و پر از صحنه های اکشن. هنوز بعد از 40 سال تا حدود زیادی سرگرم کننده است.

 

15 انیمیشن برتر میازاکی
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *